ИЛЬЯСОВА Гульнара Наримановна (г. Бахчисарай, Республика Крым, Россия)

Гульнара ИЛЬЯСОВА (г. Бахчисарай, Республика Крым, Россия)

Литература на крымскотатарском языке

Номинация «МАЛАЯ ПРОЗА»

Аждерха бизге тиймесин!

Бу куньлери бир чокъ кере коронавирус акъкъында айтылды. Мектепте тенеффюс вакътында оджаларымыз бири-биринен лаф этишип, бу хасталыкъ пек агъыр кечкенини къайд этелер. Асие оджамыз къолларымызны яхшы ювмагъа керек олгъаны акъта эп текрарлай. Ана-бабам мектеп бинасына кирип оламай, азбаргъа биле маскесиз кирмеге ясакъ экен. Анам меним чантама да керек олур деп, бир къач маске къойды. Мен оларны киймейим, нефес алмагъа чокъ зор келе манъа. Хаберлерден тойларгъа ве джыйынларгъа барманъыз, атта дженазелерде биле чокъ адам топланмасын деп айталар. Имамларымыз да халкъны, эсасен къартларны, эвде отурмагъа чагъыралар. Догърусыны айтсам, коронавирус манъа бир аждерха киби корюне. О, эр кесни къаплап ола, озь атешинен якъа. Онынъ элине тюшкен инсан мелек олып кете. Мен бу аждерхадан пек къоркъам…
Бир ай эвельси ана-бабам, битам ве къартбабам, къардашым ве мен тойгъа барып кельдик. Анам бармайджакъ олды, амма битам: «Бизни немселер ольдюрип оламады. Сюргюнлик де башымызгъа тюшти – биз сагъ къалдыкъ. Сен исе коронавирус хасталыгъындан къоркъып, тойгъа бармайджакъ олдынъ. Адамлар не айтыр? Эминовлар бизге тойгъа кельдилер, ич бир дуамызны къалдырмайлар, биз бе бармакъ керекмиз», – деп кестирди. Анам да бабама бакъып къалды. О да индемейим одадан чыкъып кетти. Не япмалы? Анам битамнынъ сёзюнден чыкъмай, оны динълей.
Той шенъ кечти. Ойнадыкъ, хоран тептик. Келин ве киев бизни – балаларны – ортагъа алып, эпимизге бахшышлар берди. Чокъ зевкълы олды. Мен исе не ичюндир анама бакъа-бакъа тоялмай эдим. Бахшышны косьтерейим деп, анамнынъ янына бардым ве онъа сарылдым.
- Вай, Зейнеп, къызынъ бир оськен. Машалла, – деди къомшумыз Ремзи агъа.
- Сагъ олунъыз, – деди анам мени багърына басып.
- Балам, къачынджы сыныфта окъуйсынъ? – деп, сорады Ремзи агъа менден.
- Учюнджи сыныфта, – утана-утана джевап бердим мен ве Амет къардашымны корюп, онъа чапып кеттим.
Той биткенинен къартбабам богъазым агъыра деп, шикяет эткен эди. Эртеси куню о оксюрип башлады. Бир къач куньден сонъ къартбабам хастаханеге ятты. Вакъыт кечти, битам да хастаханеге тюшти. Анам мугъайып къалгъан бабама:
- Тойгъа бармайыкъ, дедим. Афсус ки, сёзлериме къулакъ асмадынъыз, – деп ташлагъан эди.
Эки афтадан сонъ анам ве бабам хастаханеге ёл алдылар. Мен де Аметнен эвде къалдым, мектепке бармадым. Тизем келип, бизге аш-сув азырлап кетти. Акъшамгъа якъын эвимизде адамлар топланды, къартбабамнынъ ве битамнынъ адларыны анъып, дуа окъудылар. Алам агълагъанындан козьлери шишип къалды. Мен онынъ янына барып:
- Не олды? – деп сорадым.
О да индемейим мени къучакълап, агълап йиберди. Фелек къорантамызгъа дарбе эндиргенини анъладым. Этрафтаки вазиет мени бир сыкъынтыда тута эди. Мен акъикъатны бильмеге истей эдим, онынъ ичюн де суаллериме джевап къыдырмагъа девам эттим.
- Алам, битам ве къартбабам мелек олдылармы ёкъса?
- Мелек олдылар, – деп айтты алам ве окюр-окюр агълап башлады.
- Оларны аждерха якъкъандыр, – деп, козьлерим торланып башлады.
Акъикъатен де тойдан сонъ къартбабам ве битам коронавирус хасталыгъына огърагъанлар. Ойле олды ки, экиси де бир куньде мелек олдылар. Анам эвден дженазе къылынмагъанына пек янды. Мевталарны хастаханеден догъру къабристангъа алып кеткенлер. Хаберлерде айткъанлары киби, аждерханынъ атешинден вефат эткен адамларны торбагъа къойып дефн эте экенлер. Мен бунъа ич инанып оламайым. Къартбабам ве битам къарар ерде торба ичинде яталар… Мен оларнен атта ведалашып да оламадым. Къоркъунчлы. Пек къоркъунчлы!
Мектепке къартбабам ве битамнынъ едисинден сонъ бардым. Асие оджа анама баш сагълыкъ тилеп:
- Мен эр шейни анълайым, амма сиз де хастаханеге барып, коронавируснен хаста олмагъанынъыз акъта весикъа алып кельсенъиз яхшы олур эди. Аиленъизде хасталар олгъаныны бильген ана-бабалар къасеветке далдылар. Эдие балаларнен ойнай. Я о да хаста олса? Эр кеснинъ эвинде къартлар бар. Дешетли бир заман, – деди.
Анам разы олгъаныны бильдирип, башыны саллады. Насыл джевап бергенини эшитмедим, амма мен мектепте къалдым. Дерслерден сонъ мени не ичюндир бабам эвге алып къайтты.
- Анам не ерде, – деп сорадым.
- Онынъ иши бар, – деди бабам. Сеси къаба корюнди, онынъ ичюн де субетни девам этмедим. Гонълюмде бир кедер пейда олды, къасевет этип башладым.
  Анам эвде ёкъ эди. Бабам:
- Шимди аланъ Аметнен келеджек. О, акъшамгъадже сизнен оладжакъ. Мен ишке кетем. Сен мукъайт ол, къапыны кимсеге ачма. Аланънынъ анахтары бар, озю къапыны ачаджакъ, – деп чыкъып кетти.
Чантамны алып, одама котерильдим. Эвде чым-чырт. Даа бир ай эвельси къуванч, кулькю ве бахт толу олгъан аилевий ювамызны бир къаранлыкъ къаплап алды. Къартбабам ве битам мени мектептен эр кунь къаршылай тургъан. Ашханеден анам йырлагъаны эшитиле эди. Шимди исе сюкюнет… Ич бир кимсени аджымагъан аждерха адамларны яшына-къартына бакъмадан якъа, тувгъанларымызны озь атешинен ашап ёкъ эте. Къоркъунчлы… Къоркъкъанымдан ичим-багърым къалтырай…
Къапы ачылды. Аметнен алам кельдилер. Къартбабам ве битамнынъ дженазесинден сонъ аламнынъ бетине бакъылмай. Тебессюм не олгъаныны асыл да унутса керек. Азды. Озюне ошамай. Мен де онынъ янында индемейим, бир шей атып, юрегини къырарым деп, къоркъам. Асыл сонъки вакъытта къоркъу деген дуйгъу дамарларыма синъип къалды. Хасталанмагъа къоркъам. Тувгъанларым мелек олыр деп къоркъам. Оджаларым хасталаныр деп къоркъам. Маске киймеге къоркъам. Эллерими ювмайып, бетиме тиерим деп къоркъам. Къоркъам… Къоркъам…
Амет къапыдан киргенинен мени корьди де гурюльдеп-гурюльдеп, манъа чапты. Алам исе мени ашатаджакъ олып, ашханеге кирди. Биз ойнап-ойнап одагъагъа кирдик. Аметнен экимиз къалгъанымызнен оны къучакълап, багърыма бастым. Агъларым деп къоркъам… Кене къоркъам! Яхшы да шу дакъикъа алам чагъырды. Агълайджакъ эдим...
- Кель, Эдие, къолларынъны юв да, аша, – деди алам. – Мен санъа тюневин ананъ пиширген бурманы къыздырдым. Чай да яптым.
- Сагъ олунъыз! – дедим.
- Сен ашап отур. Мен Аметни барып юкълатайым. Сонъ дерслеринъни берабер япармыз, – деп, алам ашханеден чыкъты.
Мен дерслеримни эр кунь анамнен япа эдим. Бугунь исе аламнен япаджам. Не олгъан экен, аджеба? Ёкъса анам эвге кельмейджекми? Койде яшагъан битама кеттими? Амма онъа кетеджек олып эр вакъыт бизни, яни мени ве Аметни алып кете тургъан. Мен бир шей анълап оламайым. Юрегимни кене къоркъу къаплап алды. Ашагъан ашым да аш олмады… Ичкен сувум да сув олмады… Анамны корьмеге истейим. Анама сарылмагъа истейим. Анам! Аначыгъым! Не ердесинъ?
Алам Аметни юкълаткъан сонъ меним яныма келип отурды. Мен де онъа бакъып къалдым. Анам акъкъында сорайджакъ олдым. Амма о, озю де эр шейни анълап:
- Эдие, ананъ бугунь хастаханеге барды, – деди. – Анализлерни тапшырды. О да коронавируснен хаста экен. Экимлер…
- Анам хастаханеде къалдымы? – деп аламнынъ лафыны больдим.
- Эбет.
- Къартбабам ве битам да хастаханеге ятып, эвге къайтмадылар…
- Ойле айтма! – кескин сеснен айтты алам. Ананъ тедавийленеджек. О, яш къадын. Къартларамызнынъ башкъа хасталыкълары бар эди, онынъ ичюн де ойле олды.
- Аждерха анама да тийди, – деп агълап башладым.
- Агълама, Эдие. Дуа этейик, Аллах Тааля ярдымджы олур, – деди алам, амма оны энди динълемеге де къуч-къуветим ёкъ эди. Козьяшларымны тутып оламадым, дерья-денъиз киби акъа-акъа битмедилер. Алам манъа нелер айтмады, насыл багърына басмады, амма къоркъу мени о къадар къаплап алды ки, къатып-къатып агъладым.
Акъшам бабам эвге къайткъанда мен одамда ята эдим. О къадар козьяш тёкюп алсызландым ве юкълап къалгъаным. Дерслеримни япмадым. Мектепке бармагъа да истегим ёкъ. Тек анам бильмесин. Бильсе – мугъаяджакъ. Мен исе оны мугъайтмагъа истемейим. Асыл да истемейим. Къувандырмагъа истейим. Бабам бир чаре тапса та, мен анамны корьсем яхшы олур эди. Мен оны насыл севгенимни айтыр эдим. Амма коронавируснен хаста олгъан инсанларны корьмеге де ясакъ экен. Мен бундан хабердарым, амма эп бир умютим сёнмей. Артыкъ агъламайджам, анам корьмесин. Бойле тюшюнджелер иле одамдан чыкътым.
Бабам аламнен ашханеде отура эдилер. Амет энди чокътан уянгъан, ойнап чапкъалай. Бабам мени корип:
- Ах меним гузелим, – деп севиндирди.
- Баба, анам не вакъыт эвге къайтаджакъ? – деп сорадым.
- Бильмейим, – бираз тюшюнджеге далып айтты бабам. – О, бугунь хастаханеге ятты. Экимлер оны бакъмакъ керек, иляджлар… – лафыны ачылгъан телефоннынъ сеси больди, амма бабам не ичюндир алмагъа ашыкъмай эди.
- Алса телефонны, – деди алам.
- Ким телефона ача? – деп сорадым мен.
- Хастаханеден телефон ачалар, – деп джевап берди бабам. Шу арада оны къоркъу къаплап алгъаныны дуйдым. Эльбет, къаплап аладжакъ, чюнки онъа энди хастаханеден телефон ачкъан эдилер. Къара хабер айткъан эдилер. Къоркъу! Къоркъу! Мен де къоркъам.
Алам телефонны эллине алып, ашханеден чыкъты. Бабам исе башыны саллай-саллай отура, мен исе нефес алмагъа биле къоркъам. Кене къоркъам. Къомшу одадан аламнынъ сеси эшитиле, телефондан лаф эте. Сюкюнет. Энди сеси эшитильмей. Демей, лафы битти я да багъ узюльди. Сюкюнет. Къоркъу. Юрегим дук-дук этип урулгъаны эшитиле. Ниает, алам къайтып:
- Козюмиз айдын! Зейнеп коронавирснен хаста дегиль экен, эмшире анализлерни адаштыргъан, – деди.
Бабамнен экимиз бирден еримизден атылып турдыкъ. Къувангъанымыздан тилимиз де тутулды. Амет де арамазда чапкъалай, гурюльдей. Бабам тез-тез машина анахтарыны алып, эвден чыкъты. Анам эвге къайтаджакъ. Аждерха анама тиймеди! Аллачыгъым, аждерха аналаргъа ве бабаларгъа тиймесин! Аждерха кимсеге тиймесин! Бу къоркъунчлы заманлар битсин! Аждерха енъильсин!    

 
 

Категория: КРЫМСКОТАТАРСКИЙ ЯЗЫК | Добавил: sprkrim (01.05.2022)
Просмотров: 75
Всего комментариев: 0
avatar